Trong kỷ nguyên mà trải nghiệm người dùng quyết định đến 90% sự thành bại của một trang web, tối ưu từng không gian hiển thị là điều quan trọng. Bên cạnh khung nội dung chính, sidebar web đóng vai trò như một "bản đồ thu nhỏ" giúp điều hướng người dùng. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ sidebar là gì và cách khai thác để tăng tỷ lệ chuyển đổi. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về khái niệm sidebar để giữ chân người dùng lâu hơn trên website của bạn.
Sidebar là gì?
Sidebar (Thanh bên) là một khu vực nằm ở bên trái hoặc bên phải của trang web, được sử dụng để hiển thị các nội dung bổ sung ngoài phần nội dung chính. Đây là một thành phần phổ biến trong thiết kế sidebar website, giúp người dùng dễ dàng điều hướng, tìm kiếm thông tin và tiếp cận các tính năng quan trọng trên trang.
Về bản chất, thay vì chỉ tập trung vào nội dung chính, người dùng có thể nhanh chóng truy cập các danh mục bài viết, bài viết liên quan, ô tìm kiếm, quảng cáo, thông tin liên hệ hoặc các nút chia sẻ mạng xã hội thông qua khu vực này.
Vai trò của sidebar trên website
Sidebar đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao trải nghiệm người dùng và tối ưu hiệu quả hoạt động của website. Đây là khu vực thanh bên được thiết kế để hiển thị các nội dung bổ trợ bên cạnh phần nội dung chính, giúp người truy cập dễ dàng tìm kiếm thông tin, khám phá thêm nội dung liên quan và thực hiện các hành động mong muốn.
- Hỗ trợ điều hướng người dùng: Khi người dùng cuộn chuột đọc hết một bài viết dài, sidebar xuất hiện ở ngay bên cạnh để điều hướng. Bằng cách hiển thị danh mục chuyên mục, các bài viết liên quan hoặc thanh tìm kiếm, thanh bên giúp người dùng dễ dàng di chuyển sang các trang nội dung khác mà không cần phải mất công kéo ngược trở lại.
- Giữ chân người dùng lâu hơn: Khi sắp xếp các box "Tin tức tiêu điểm" hoặc "Bài viết mới nhất" lên thanh bên, bạn đang kích thích sự tò mò của người dùng. Chỉ cần một cú click chuột sang bài viết thứ hai, thứ ba, tỷ lệ thoát trang của website sẽ giảm đi đáng kể.
- Xây dựng internal link chuẩn SEO: Khi đặt các liên kết nội bộ cố định trên thanh bên, các robot tìm kiếm của Google cào dữ liệu sẽ dễ dàng di chuyển qua lại giữa các trang. Điều này giúp các bài viết hoặc các trang danh mục sản phẩm của được lập chỉ mục nhanh hơn và có cơ hội xếp hạng cao hơn.
- Cải thiện trải nghiệm người dùng: Một sidebar website được thiết kế hợp lý có thể giúp người dùng tiếp cận thông tin quan trọng trong thời gian ngắn. Các thành phần như ô tìm kiếm, bài viết, sản phẩm hoặc thông tin liên hệ được đặt trong thanh bên giúp hành trình trải nghiệm trên website trở nên thuận tiện.
Sidebar web thường chứa những thành phần nào?
Sidebar web là khu vực hiển thị thông tin bổ sung nằm bên cạnh nội dung chính của trang. Tùy vào mục đích sử dụng, sidebar website có thể được thiết kế với nhiều thành phần khác nhau nhằm hỗ trợ điều hướng, cung cấp thông tin và tăng khả năng tương tác của người dùng. Một sidebar được bố trí hợp lý sẽ giúp website trở nên khoa học, dễ sử dụng và tối ưu trải nghiệm truy cập.
- Thanh tìm kiếm nhanh: Đây được coi là thành phần bắt buộc trên hầu hết các sidebar website. Nó giúp người dùng ngay lập tức tìm kiếm nội dung hoặc sản phẩm họ cần mà không phải mất thời gian lội ngược lên đầu trang.
- Danh mục nội dung: Đối với các trang thương mại điện tử, sidebar web là nơi phù hợp để đặt bộ lọc. Còn đối với các trang blog, đây là nơi hiển thị danh sách các chuyên mục lớn, giúp người đọc bao quát được toàn bộ chủ đề mà website cung cấp.
- Banner và nút CTA: Các quản trị viên thường đặt các banner ưu đãi, hình ảnh sản phẩm nổi bật, hoặc form đăng ký nhận tài liệu, đăng ký email bản tin tại sidebar để tối ưu tỷ lệ chuyển đổi.
- Tiện ích mạng xã hội: Các nút liên kết hoặc khung hiển thị fanpage Facebook, kênh YouTube, Instagram... thường được lồng ghép vào sidebar để điều hướng dòng truy cập từ website sang các nền tảng mạng xã hội của thương hiệu, giúp tăng tương tác tổng thể.
- Danh sách bài viết nổi bật: Thành phần này đánh trúng vào tâm lý tò mò của người dùng. Hiển thị các bài viết mới, nhận được nhiều lượt xem hoặc các tin tức vừa xuất bản trên sidebar website là cách chuyển hướng người dùng tự nhiên, khuyến khích họ click tiếp để ở lại trang lâu hơn.
Phân tích ưu, nhược điểm của sidebar web
Bất kỳ một thành phần giao diện nào trên website cũng đều có hai mặt, và sidebar không phải ngoại lệ. Thấu hiểu những ưu và nhược điểm của thanh bên sẽ giúp các nhà phát triển có chiến lược sắp xếp bố cục hợp lý, vừa khai thác tối đa không gian hiển thị, vừa tránh biến nó thành một yếu tố gây phiền toái cho trải nghiệm người dùng.
1. Ưu điểm của sidebar website
- Điều hướng website hiệu quả: Một trong những ưu điểm của sidebar là khả năng hỗ trợ người dùng tìm kiếm và truy cập thông tin nhanh chóng. Qua đó, website có thể hiển thị các danh mục, bài viết, sản phẩm nổi bật hoặc những trang quan trọng, giúp người dùng khám phá thêm nội dung.
- Tối ưu không gian màn hình lớn: Trên giao diện desktop, màn hình có chiều ngang rất rộng. Nếu chỉ hiển thị nội dung chính, hai bên rìa trang web sẽ bị trống trải. Thanh bên xuất hiện giúp lấp đầy khoảng trống này một cách chuyên nghiệp.
- Cải thiện trải nghiệm người dùng: Sidebar cung cấp các thông tin bổ sung mà không làm gián đoạn nội dung chính. Người dùng có thể tiếp cận nhanh các tiện ích như thanh tìm kiếm, bài viết mới nhất, thông tin liên hệ hoặc liên kết mạng xã hội ngay trong khu vực thanh bên.
- Tăng khả năng chuyển đổi: Sidebar có thể được sử dụng như một vị trí hiệu quả để đặt các nút CTA, banner khuyến mãi, form đăng ký hoặc thông tin sản phẩm nổi bật. Nhờ vậy mà thúc đẩy người dùng thực hiện các hành động như mua hàng, đăng ký dịch vụ hoặc liên hệ với doanh nghiệp.
2. Nhược điểm của thanh bên web
- Vô hiệu hóa trên điện thoại: Do màn hình di động có chiều ngang hẹp, các website responsive sẽ tự động đẩy sidebar xuống dưới cùng. Lúc này, người dùng hầu như không cuộn xuống tới nơi để xem, khiến các giá trị điều hướng hay quảng cáo của thanh bên gần như bằng không.
- Dễ gây xao nhãng: Nếu nhồi nhét quá nhiều hình ảnh, các widget chạy hiệu ứng, người dùng sẽ bị mất tập trung vào bài viết. Thậm chí, người dùng có xu hướng ngó lơ khu vực sidebar vì họ mặc định đó là nơi chứa quảng cáo phiền toái.
- Ảnh hưởng đến tốc độ tải trang: Cài đặt quá nhiều công cụ bên thứ ba trên sidebar (như plugin thời tiết, lịch, fanpage...) sẽ làm tăng số lượng script phải tải, khiến website chạy chậm hơn.
- Không phù hợp với mọi loại website: Không phải website nào cũng cần sử dụng sidebar. Với các landing page, website tối giản hoặc những trang tập trung vào một hành động duy nhất, thanh bên đôi khi có thể gây phân tán sự chú ý của người dùng.
Các loại thanh bên phổ biến hiện nay
Trong thiết kế website, sidebar có nhiều cách bố trí khác nhau tùy thuộc vào mục đích sử dụng, loại website và nhu cầu trải nghiệm người dùng. Việc lựa chọn loại sidebar web phù hợp giúp tối ưu khả năng điều hướng, cải thiện giao diện và hỗ trợ người dùng tiếp cận thông tin nhanh chóng.
1. Left sidebar (Thanh bên bên trái)
Đây là kiểu thiết kế đặt sidebar ở phía tay trái của màn hình, xuất hiện trước khi người dùng tiếp cận nội dung chính. Do thói quen đọc từ trái sang phải và từ trên xuống dưới của đại đa số người dùng, mắt chúng ta sẽ chạm vào thanh bên này đầu tiên.
- Đặc điểm: Thường chứa hệ thống menu phân cấp sâu, bộ lọc hoặc danh mục quản lý cốt lõi.
- Ứng dụng: Phổ biến ở các trang thương mại điện tử (như Shopee, Amazon dùng làm bộ lọc sản phẩm, giá cả, thương hiệu), các trang tài liệu kỹ thuật, hoặc giao diện quản trị (Dashboard của WordPress, Google Drive).
2. Right sidebar (Thanh bên bên phải)
Đây là loại sidebar website được sử dụng rộng rãi nhất trên Internet. Với cấu trúc này, khung nội dung chính sẽ chiếm trọn vị trí ưu tiên bên trái, còn thanh bên nằm bên phải đóng vai trò là không gian bổ trợ.
- Đặc điểm: Thường chứa các tiện ích tăng tính tương tác như: Bài viết xem nhiều nhất, thanh tìm kiếm, form đăng ký email hoặc banner quảng cáo.
- Ứng dụng: Phù hợp cho các trang báo chí, tin tức điện tử hoặc các blog cá nhân, blog chia sẻ kiến thức. Nó giúp người đọc tập trung vào mạch nội dung trước khi bị thu hút bởi các yếu tố phụ bên phải.
3. Dual sidebar (Thanh bên kép cả hai bên)
Cấu trúc này sử dụng đồng thời cả hai thanh bên bao bọc lấy khung nội dung chính ở giữa, chia giao diện website thành 3 cột rõ rệt.
- Đặc điểm: Chứa được lượng thông tin và tiện ích lớn ngay trên một màn hình, tuy nhiên dễ gây cảm giác chật chội, ngột ngạt và làm giảm sự tập trung của người đọc vào nội dung chính ở giữa.
- Ứng dụng: Thường thấy ở các diễn đàn thế hệ cũ, các mạng xã hội phức tạp hoặc các trang tin tức tổng hợp đa ngành. Ví dụ: Cột trái dùng để điều hướng danh mục, cột giữa hiển thị nội dung chi tiết, và cột phải dành riêng cho không gian quảng cáo.
4. Sticky sidebar (Thanh bên cố định)
Sticky sidebar không hẳn là một vị trí mới mà là một kỹ thuật lập trình áp dụng cho thanh bên. Thông thường, khi người dùng cuộn chuột xuống để đọc một bài viết dài, thanh bên sẽ bị trôi mất và để lại khoảng trống. Nhưng với loại cố định này, sidebar sẽ được cố định vào cạnh màn hình và trượt dọc đi theo người dùng.
- Đặc điểm: Giữ cho các thông tin quan trọng luôn nằm trong tầm mắt của người dùng cho dù họ có cuộn trang sâu đến mức nào.
- Ứng dụng: Hiệu quả cho các website muốn tối ưu hóa tỷ lệ chuyển đổi. và thường được đặt nút CTA, banner giảm giá giới hạn thời gian, hoặc form đăng ký bản tin tại đây để khuyến khích người dùng click bất kỳ lúc nào.
5. Collapsible sidebar (Thanh bên thu gọn)
Đây là dạng sidebar web cho phép người dùng chủ động click vào một nút mũi tên hoặc biểu tượng để thu nhỏ hoặc mở rộng chiều rộng của thanh bên. Khi thu gọn, nó thường chỉ để lại các icon đại diện thu hẹp để nhường diện tích lớn hơn cho khung nội dung chính.
- Đặc điểm: Tối ưu hóa không gian hiển thị theo nhu cầu thực tế của người dùng, mang lại cảm giác hiện đại và đề cao tính cá nhân hóa.
- Ứng dụng: Xuất hiện rất nhiều trong các phần mềm dạng dịch vụ (SaaS), hệ thống quản trị nội dung (CMS), công cụ quản lý công việc (như Notion, Trello, Jira) hoặc giao diện Gmail của Google
6. Off-canvas sidebar (Thanh bên ẩn)
Off-canvas là giải pháp tối ưu để phục vụ cho xu hướng thiết kế Mobile-first. Ở trạng thái bình thường, sidebar website này sẽ ẩn đi. Nó chỉ xuất hiện khi người dùng chủ động bấm vào một biểu tượng cụ thể (thường là hamburger menu).
- Đặc điểm: Giải phóng không gian cho các thiết bị có màn hình nhỏ, giữ cho giao diện tinh gọn, sạch sẽ và chuẩn UX.
- Ứng dụng: Áp dụng cho giao diện hiển thị trên điện thoại của các website hiện nay, hoặc các trang web đi theo phong cách thiết kế tối giản trên máy tính.
Qua bài viết của Website 24h, hy vọng bạn đã hiểu rõ sidebar là gì cũng như tầm quan trọng của nó trong việc giữ chân người dùng và thúc đẩy chuyển đổi. Một sidebar website không phải là nơi bạn cố gắng nhồi nhét thật nhiều thông tin, mà là không gian được tối ưu dựa trên chính hành vi của khách hàng. Dù bạn lựa chọn cấu trúc thanh bên bên phải, bộ lọc bên trái hay một thiết kế ẩn cho mobile, hãy luôn đặt trải nghiệm người dùng lên hàng đầu.
Bài viết liên quan:
Header là gì? Kiến thức tổng quan về header website
Breadcrumb là gì? Vai trò và phân loại breadcrumbs website
Menu website: Vai trò, cấu trúc và nguyên tắc thiết kế chuẩn UX